Haluksy – nie tylko u dorosłych kobiet

Haluks valgus, koślawość palucha – ta częsta deformacja stopy dotyka wielu dorosłych ludzi. Ale czy dzieci? Okazuje się, że to całkiem możliwe. Bo choć o haluksach mówi się najczęściej w kontekście bolesnej kary za noszenie wysokich obcasów, to jest to choroba, która dotyka także młodzież w wieku 12-15 lat.

ortea_201Czym dokładnie jest haluks? To zmiana ustawienia palucha stopy – jego oś odchyla się w stronę drugiego w kolejności palca. Dotyczy bezpośrednio pierwszego promienia stopy i najczęściej jest połączony z zapaleniem kaletki stawu. Haluksy rozpoznaje się po poszerzonym przedstopiu i widocznej zmianie kierunku ustawienia palucha.

Haluksy powodują ból i ograniczają zakres ruchu u podstawy palucha. Ból jest często odczuwany w okolicy stawu śródstopno-palcowego (może pojawić się zaczerwienienie w tym miejscu), podstawy palucha czy w okolicy podeszwowej przodostopia. Brak leczenia może skutkować problemem z doborem obuwia i kłopotami z poruszaniem się.

Winą za haluksy obarcza się buty na wysokim obcasie. Rzeczywiście, to właśnie kobiety w wieku 50+ najczęściej cierpią z powodu tej deformacji stopy. Jednak szpilki i wiek to nie wszyscy winowajcy. Haluksy mogą się rozwinąć w wyniku nadwagi, wykonywania pracy w pozycji stojącej czy jako następstwo takich chorób układowych, jak reumatoidalne zapalenie stawów. Schorzenie bardzo często uwarunkowane jest genetycznie, zatem może do niego dojść nawet mimo zdrowego stylu życia… i to w bardzo młodym wieku. Do ortopedów i pediatrów trafiają nawet kilkuletnie dzieci ze zdeformowanymi stopami. Rodzinne obciążenie to jedno, poza tym haluksy mogą się wykształcić na skutek noszenia ciasnych butów, zwłaszcza w ich czubkach. U najmłodszych problem pojawia się w wyniku długotrwałych treningów na kursach tanecznych (np. baletowych). Powodem zmian może być także tzw. stopa egipska, czyli nadmierna długość palucha, wzmożona szpotawość kości śródstopia, stopa płasko-koślawa czy uraz mechaniczny.

Haluksy najczęściej leczy się poprzez zastosowanie odpowiednich akcesoriów – osłon, separatorów, pelot czy aparatów. Nie tylko zabezpieczają wypukłość z boku stopy, ale też zmniejszają ból i nacisk podczas chodzenia. Zapobiegają rozwojowi stanów zapalnych, pełnią także rolę profilaktyczną, np. elastyczna opaska do ćwiczeń paluchów łagodzi napięcia po zewnętrznej stronie dużych palców i tym samym zmniejsza ryzyko powstania haluksów. Oczywiście co najmniej tak samo ważnym elementem zapobiegania chorobie jest dobór właściwego obuwia – buty dla dzieci powinny być wygodne, odpowiednio szerokie i na stabilnej podeszwie, wykonane z elastycznego i oddychającego materiału. Czasami, kiedy leczenie metodami nieoperacyjnymi nie przynosi rezultatów, lekarze zalecają przeprowadzenie zabiegu osteotomii, czyli usunięcia pewnych części kości i umieszczeniu implantów.